Izrael, często nazywany „Start-up Nation”, generuje dochody głównie dzięki zaawansowanemu sektorowi high-tech, który odpowiada za około 20% PKB i 50% eksportu, bezpośrednio wspierając wpływy podatkowe państwa.
Budżet państwa opiera się przede wszystkim na podatkach (PIT, CIT, VAT, majątkowych i akcyzach), a miesięczne przychody rządowe w 2025 roku oscylowały wokół 20–48 mld ILS, choć trwający konflikt istotnie je obciąża.
Struktura gospodarki Izraela – dominacja usług i innowacji
Gospodarka Izraela to najbardziej rozwinięty rynek na Bliskim Wschodzie, z usługami stanowiącymi blisko 80% PKB. Kluczowe sektory to:
- finanse i biznes – 28% PKB, napędzane silnym rynkiem kapitałowym i inwestycjami;
- sektor publiczny – 17% PKB, obejmujący administrację i obronę;
- przemysł – 17,3% PKB w 2024 roku, z naciskiem na innowacyjne technologie rolne (np. oszczędzanie wody) i high-tech;
- budownictwo i nieruchomości – 4–12% PKB, wsparte inwestycjami w infrastrukturę, nowe osiedla i odnawialne źródła energii (OZE);
- energetyka – 2–3% PKB, z rozwojem gazu ziemnego, energii słonecznej i wiatrowej, mimo braku zasobów naturalnych.
High-tech: filar gospodarki
Izrael ma najwyższy na świecie wskaźnik startupów – około jeden na tysiąc mieszkańców, 2,5 raza więcej niż w USA.
Sektor high-tech generuje eksport wart dziesiątki miliardów dolarów rocznie (m.in. technologie medyczne, cyberbezpieczeństwo, oprogramowanie), co wprost zasila budżet poprzez podatki.
Eksport – główne towary
Wśród najważniejszych kategorii towarowych w eksporcie znajdują się:
- pojazdy drogowe – ok. 9 mld USD,
- produkty naftowe – ok. 8,62 mld USD,
- urządzenia elektryczne – znacząca część sprzedaży zagranicznej.
Relacje handlowe z Polską pozostają marginalne (udziały rzędu 0,01–1,28%).
Budżet państwa – podatki jako główne źródło dochodów
Rząd Izraela czerpie przychody głównie z podatków, które stanowią większość przychodów rządowych (obejmujących też cła, dywidendy spółek państwowych i pomoc zagraniczną). W 2025 roku miesięczne dochody wahały się od 43,9 mld ILS (sierpień) do 63 mld ILS (styczeń), przy średniej historycznej 20,4 mld ILS od 1992 roku.
Główne podatki:
- podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) – progresywny, od 31% (178–247 tys. ILS) do 47% (powyżej 663 tys. ILS, plus podatek wyrównawczy do 50%);
- podatek dochodowy firm (CIT) – standardowo 23%, z ulgami dla innowacji;
- podatek od wartości dodanej (VAT) – 17%, kluczowy dla dochodów rządu; niektóre towary (eksport, wybrane usługi turystyczne) ze stawką 0%; podwyżki planowane na styczeń 2025;
- podatki majątkowe i składki zdrowotne – inne istotne źródła;
- akcyzy – np. gaz skroplony 129,36 ILS/1000 kg, papierosy 898,63 ILS/1000 szt.
Przychody ze sprzedaży (w tym VAT) stanowią kluczowe źródło zasilania budżetu. W listopadzie 2025 dochody budżetowe wyniosły 45,8 mld ILS.
Poniższa tabela podsumowuje wybrane stawki i ich wpływ na finanse publiczne:
| Kluczowe podatki | Stawka / próg | Znaczenie dla budżetu |
|---|---|---|
| Podatek dochodowy (PIT) | 31–50% | Główny wpływ z wysokich dochodów gospodarstw. |
| VAT | 17% (0% dla eksportu) | Wzrost przy silnej konsumpcji prywatnej. |
| Akcyzy (papierosy) | 898,63 ILS/1000 szt. | Stabilne, przewidywalne źródło. |
| Podatek od nieruchomości | Zróżnicowany | Lokalne i komunalne wpływy. |
Wpływ konfliktu zbrojnego na finanse
Wojna trwająca od października 2023 roku kosztowała ok. 56 mld ILS (m.in. rezerwiści) i wymusza stopniowe cięcia – od 2026 r. liczba rezerwistów spadnie z 60 tys. do 40 tys. rocznie.
Wydatki obronne (ok. 46,5 mld USD w 2024 r.) finansowane są głównie długiem krajowym, dotąd bez głębokich cięć w innych częściach budżetu. Solidny rynek pracy wspiera konsumpcję i wpływy z VAT, jednak prognozowany jest deficyt na poziomie -3,9% PKB w 2026 r.
PKB rośnie: prognoza na koniec kwartału to 2,67%, a na 2026 rok 4,82%. Turystyka odbija – w 2025 r. odwiedziło kraj ok. 1,3 mln turystów, głównie z USA.
Prognozy i wyzwania
Najważniejsze czynniki, które będą kształtować dochody państwa i tempo wzrostu, to:
- wzrost oparty na innowacjach i eksporcie – utrzymanie przewagi w high-tech i usługach wspiera długofalowe wpływy podatkowe;
- ryzyko związane z wojną i zadłużeniem – wyższe koszty obrony zwiększają dług publiczny i presję na budżet;
- rola konsumpcji prywatnej – wysokie płace i niskie bezrobocie wzmacniają bazę VAT i PIT;
- czynniki przyszłych dochodów – ożywienie globalne, spadek wydatków wojskowych oraz inwestycje w OZE i infrastrukturę będą kluczowe.