Kilogram monet 1 zł – nominalna wartość, liczba sztuk i analiza numizmatyczna
Kilogram współczesnych monet obiegowych 1 zł (od 1995 r.) to około 200 sztuk o łącznej wartości nominalnej 200 zł.
Ta szacunkowa liczba wynika z wagi jednostkowej 5 g na monetę (23 mm średnicy, 1,7 mm grubości, miedzionikiel), co przy 1000 g daje dokładnie 200 sztuk. Poniżej znajdziesz przegląd historycznych wariantów, ich cech fizycznych, orientacyjnych wyliczeń dla 1 kg oraz wartości kolekcjonerskich.
Współczesne monety 1 zł (III RP, od 1995 r.)
To najczęściej spotykane monety w obiegu i na rynku wtórnym (np. Allegro). Na awersie widnieje orzeł, a na rewersie nominał 1 zł z wieńcem.
Parametry i wyliczenia dla 1 kg współczesnych monet:
| Wariant | Średnica | Grubość | Waga | Materiał | Bok | Liczba sztuk w 1 kg | Wartość nominalna 1 kg |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1995–2013 | 23 mm | 1,7 mm | 5 g | Miedzionikiel | Gładki i ząbkowany na przemian | 200 | 200 zł |
Najważniejsze informacje praktyczne dotyczące kilogramu współczesnych 1 zł:
- wyliczenia – 1000 g / 5 g = 200 sztuk → 200 zł nominalnie,
- wartość rynkowa jako złom: zazwyczaj poniżej 50 zł/kg (często ok. 40–50 zł/kg),
- materiał – po 2014 r. grosze zmieniły stop, ale 1 zł pozostał w miedzioniklu,
- ciekawostka – w odróżnieniu od groszówek (~610 szt./kg = 6,1 zł nominalnie, surowiec ok. 11 zł), 1 zł nie opłaca się przetapiać.
Monety 1 zł z PRL (1949–1985)
Emitowane po reformie 1949 r. i powszechnie używane w obiegu. Różnią się wagą i stopem, co wpływa na liczbę sztuk w 1 kg. Wartość nominalna to zawsze 1 zł/szt., a wartość kolekcjonerska zależy od rzadkości i stanu zachowania.
Główne warianty i dane techniczne (wartości przybliżone, zależne od źródeł):
| Rok/wariant | Średnica | Waga | Materiał | Nakład (przybliżony) | Liczba sztuk w 1 kg | Przykładowa cena kolekcjonerska (UNC) | Uwagi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1949 (Kremnica) | 25 mm | 7 g | Miedzionikiel | 43 mln | ~143 | Niska (obiegowa) | Pierwszy typ, ciężki |
| 1949/1956 (Warszawa, alupolon) | brak danych | 2,12 g | Alupolon | 83 mln | ~472 | Niska | Lżejszy wariant, dobijka |
| 1957 | brak danych | brak danych | brak danych | 58 mln | szac. ~300–400 | 5–6 tys. zł | Rzadka w stanie menniczym |
| 1967–1968 | brak danych | brak danych | Aluminium (prawd.) | 1–1,17 mln | brak danych | Setki zł | Niskie nakłady |
| 1958 (wprowadzenie) | 29 mm | 3,45 g | Aluminium | 1,328 mln | ~290 | Niska–średnia | Duża średnica, ząbkowany rant |
| 1957–1985 (ogólny) | Zmienne | ~2,5–3 g | Aluminium/Alupolon | >800 mln | ~333–400 | 2–1000 zł/szt. | Popularne w sprzedaży „na kg” |
Co warto wiedzieć, gdy liczysz kilogram mieszanego 1 zł z PRL:
- wyliczenia – średnia waga ~3 g → ~333 sztuki → 333 zł nominalnie,
- rynkowo – jako złom zwykle 40–150 zł/kg, a dla rzadkich roczników (np. 1957 w UNC) znacznie więcej,
- ciekawostka – rocznik 1957 bywa rzadko spotykany w menniczym stanie mimo wysokiego nakładu.
Historyczne i kolekcjonerskie monety 1 zł (przed 1945)
W tym segmencie dominuje wartość numizmatyczna, a nie obiegowa. Waga pozwala orientacyjnie policzyć sztuki w 1 kg, jednak skup i sprzedaż odbywają się pojedynczymi egzemplarzami.
Przykładowe pozycje i orientacyjne wyceny:
| Okres/rok | Średnica | Waga | Materiał | Liczba w 1 kg (szac.) | Wartość rynkowa (2025/2026) |
|---|---|---|---|---|---|
| 1831 KG (mała głowa) | 21 mm | 4,55 g (2,7 g Ag) | Srebro (0,593) | ~220 | ok. 400 USD/szt. (~1600 zł) |
| II RP (np. 1929) | Zmienne | brak danych | Srebro/Miedzionikiel | brak danych | często 1000+ zł/szt. (aukcje) |
Praktyczne wnioski dla monet sprzed 1945 r.:
- wyliczenia – dla srebrnych ~220 szt./kg → 220 zł nominalnie, ale wartość kolekcjonerska potrafi sięgać dziesiątek tysięcy zł za 1 kg,
- zasada skupu – monety historyczne wycenia się indywidualnie (stan, odmiana, rzadkość), nie „na wagę”,
- ciekawostka – 1 zł z Królestwa Kongresowego (Mikołaj I) zawiera ok. 0,0867 oz czystego srebra, co znacząco przewyższa wartość nominalną.
Ciekawostki i uwagi poboczne
Poniżej kilka krótkich wskazówek, które ułatwią szybkie rozeznanie na rynku:
- topienie vs. kolekcja – współczesne 1 zł są nieopłacalne do przetopu (wartość metalu < nominalnej), PRL bywa sprzedawany „na kg” (ok. 40–150 zł), ale warto przeszukać roczniki 1957/1967;
- nakłady a rzadkość – duże emisje (np. >800 mln w PRL) obniżają cenę, lecz błędy mennicze i wysoki stan zachowania windują ją (nawet do ok. 6 tys. zł);
- porównanie z innymi nominałami – 1 kg 1 gr to ~610 szt. (6,1 zł), a 2 zł to ~192 szt. (384 zł);
- rynek – Allegro obfituje w mieszanki PRL sprzedawane „na kg”, a aukcje numizmatyczne (np. Numimarket) są właściwe dla egzemplarzy o wyższej klasie rzadkości.