Ile waży 100 zł w jednogroszówkach? analiza ciężaru, objętości i „skarbonki”
100 zł w monetach 1-groszowych to dokładnie 10 000 sztuk, o łącznej masie 16,4 kg. Ta wartość wynika z oficjalnych danych Narodowego Banku Polskiego i jest spójna w większości źródeł numizmatycznych, choć drobne różnice w wadze wynikają z wariantów materiałowych monet wprowadzanych od 2010 roku.
Fizyczne cechy monety 1-groszowej
Moneta 1 gr ma średnicę 15,5 mm, grubość 1,4 mm i rant ząbkowany, co ułatwia jej identyfikację dotykiem (w odróżnieniu od gładkiego rantu 2 groszy). Jest najmniejszą i najlżejszą monetą obiegową w Polsce.
Waga pojedynczej monety wynosi 1,64 g, co potwierdza większość źródeł. Dane NBP wskazują na około 1,642 g (dokładniej: 1 kg mieści 609 monet, czyli 1000 g / 609 ≈ 1,642 g). Wyliczenie dla 100 zł: 10 000 monet × 1,64 g = 16 400 g, czyli 16,4 kg.
Warianty wagowe i materiałowe
Polskie jednogroszówki emitowane są w dwóch głównych wariantach, co powoduje minimalne różnice w masie (do 0,01–0,02 g na monetę):
| Wariant | Materiał | Waga (g) | Okres emisji | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| Mosiądz manganowy | Stop mosiądzu z manganem (Cu 94,5%, Zn 4,5%, Mn 1%) | 1,64 g | Do 2008/2009 | Oryginalny, złocisty kolor, wyższa wartość kolekcjonerska |
| Stal powlekana | Rdzeń stalowy powlekany mosiądzem | ~1,64–1,67 g | Od 2010 (zmiana ze względów ekonomicznych) | Lżejszy rdzeń, ale powłoka utrzymuje wagę; NBP podaje 1,642 g średnio |
Mieszana skarbonka – w obiegu dominują nowsze, stalowe warianty (ok. 80–90% po 15 latach), dlatego 100 zł w groszach zwykle waży około 16,4–16,5 kg (dla skrajnie stalowych partii do ~16,7 kg). Ciekawostka numizmatyczna – starsze, mosiądzowe grosze z wyższą zawartością miedzi są odporniejsze na korozję i cenione przez kolekcjonerów (w stanie mennicowym nawet 0,50–2 zł/szt.).
Objętość „skarbonki” – szacunkowe wyliczenia
Pojedyncza moneta ma objętość ~0,26 cm³ (liczona jak walec: π × (0,775 cm)² × 0,14 cm ≈ 0,26 cm³). Oto, jak różne sposoby ułożenia wpływają na kubaturę 10 000 monet:
- luźno luzem – wypełnienie 60–70%: 10 000 monet ≈ 2,6–3 dm³ (2,6–3 litry), wielkość małego słoika 2 l + nadwyżka;
- ułożone w stosach – idealne pakowanie bilonu (~74% wypełnienia): ~3,5 dm³ (sześcian ~15 cm × 15 cm × 15 cm);
- w rolce bankowej – 50 monet/rolka; 200 rolek zajmuje ~1,5–2 dm³ (rolka: ø 20 mm, dł. 80 mm).
Praktyczna „skarbonka” – standardowa rolka waży 82 g (50 × 1,64 g). 200 rolek tworzy paczkę o gabarytach zbliżonych do pudełka butów (ok. 25 × 15 × 15 cm) i masie ~16,4 kg. W domowej skarbonce (plastik/szkło) warto dodać 10–20% luzu na opakowanie i nieregularne ułożenie.
Porównanie z innymi nominałami – ile waży 100 zł?
Dla kontekstu numizmatycznego poniżej zestawienie masy i orientacyjnej objętości 100 zł w różnych nominałach (na podstawie danych NBP):
| Nominał | Liczba monet | Masa (kg) | Objętość luzem (dm³, szac.) |
|---|---|---|---|
| 1 grosz | 10 000 | 16,4 | 2,6–3,5 |
| 2 grosze | 5 000 | 10,65 | 2,5–3 |
| 5 groszy | 2 000 | 7,18 | 2–2,5 |
| 10 groszy | 1 000 | 2,51 | 0,8–1 |
| 20 groszy | 500 | 1,61 | 0,6–0,8 |
| 50 groszy | 200 | 0,79 | 0,4–0,5 |
| 1 zł | 100 | 0,5 | 0,3 |
| 2 zł | 50 | 0,26 | 0,15 |
| 5 zł | 20 | 0,13 | 0,08 |
1 kg jednogroszówek = 6,09 zł (609 monet); 100 kg = 609,75 zł.
Rekordy – wymiana 18 kg niskich nominałów (0,01–0,20 zł) przyniosła 688 zł w NBP.
Poboczne informacje i ciekawostki numizmatyczne
Poniżej zebraliśmy najciekawsze fakty dotyczące emisji, wyceny i praktyki obrotu drobnym bilonem:
- Ekonomia NBP – przejście na stal w 2010 r. obniżyło koszty produkcji nawet o 50% (mosiądz → stal + powłoka);
- Złoty ekwiwalent – gdyby 1 grosz wybito z czystego złota (cena Au ~250 zł/g w 2026), kosztowałby ~370 zł/szt.;
- Matematyka bilonu – 1 tona groszówek to ok. 609 756 szt., czyli ~6 098 zł (praktyczny limit dla dużej skarbonki);
- Historia – nominał wprowadzono w 1995 r.; rewers z żurawiem, modyfikacja awersu w 2017 r.; rzadkie błędy mennicze (np. podwójny rant) osiągają 50–200 zł/szt.;
- Praktyka – banki zwykle wymieniają bilon za darmo (limity 10–50 kg pod warunkiem prawidłowego zapakowania); skarbonka 16,4 kg to ~2–3 godziny sortowania maszynowego.
Analiza opiera się na danych NBP i źródłach specjalistycznych; rzeczywista waga mieszanej skarbonki może różnić się o ±5% przez zużycie monet. Dla precyzyjnych pomiarów zalecana jest waga laboratoryjna.